I.Đại cương:

Trĩ là một bệnh mạn tính, do các tĩnh mạch trực trường hậu môn bị dãn và xung huyết thành búi hoặc nhiều búi. Trĩ ngoại là trĩ phát sinh từ phía ngoài hậu môn, Trĩ phát sinh từ trong hậu môn gọi là trĩ nội, trĩ nội khi phát triển có thể lòi ra ngoài hậu môn nhưng vẫn gọi là trĩ nội.

Các tĩnh mạch ở trực tràng và hậu môn bị dãn sinh ra trĩ thường do các nguyên nhân sau

1. Do thói quen ăn uống nhiều chất cay nóng, rượu bia … gây táo bón làm cho các tĩnh mạch hậu môn xung huyết, ứ huyết, ứ huyết tích tụ làm tĩnh mạch bị dãn ra gây nên bệnh trĩ.

2. Do tăng áp lực ổ bụng thường xuyên : khuân vác, ho nhiều, người đứng lâu, ngồi nhiều như thư ký, thợ may, ở những người bị ung thư trực tràng, thai ở những tháng cuối, các tĩnh mạch bị chẹn cản trở máu hồi lưu dẫn đến dễ bị trĩ.

Bệnh trĩ thường biểu hiện ra ngoài qua 2 triệu chứng chính là chảy máu và sa búi trĩ. Chảy máu là triện chứng có sớm nhất và thường gặp nhất. Lúc đầu máu chảy rất kín đáo, về sau đi cầu phải rặn nhiều do táo bón thì máu chảy thành giọt hay thành tia. Đôi khi máu từ búi trĩ chảy ra đọng lại trong lòng mạch trực tràng rồi sau đó mới đi cầu ra nhiều máu cục. Sa búi trĩ thường sảy ra trễ hơn sau một thời gian  đi cầu có chảy máu, thấy có một khối nhỏ lồi ra ở hậu môn, sau đó khối đó tự tụt vào được. Càng về sau khối lồi ra đó to lên dần và không tự tụt vào sau khi đi cầu nữa mà phải dùng tay nhét vào. Cuối cùng khối sa đó thường xuyên nằm ngoài hậu môn. Kèm theo các biểu hiện khác như đau khi đi cầu, ngứa quanh lỗ hậu môn. Ngứa sảy ra do búi trĩ sa ra ngoài và tiết dịch gây viêm da quanh hậu môn

II.Điều trị:

Trên lâm sàng thường gặp các loại sau:

1.Trĩ nội xuất huyết hoặc thể huyết ứ:

Triệu chứng: Đi tiêu xong huyết ra từng giọt, táo bón.

Pháp trị: Lương huyết, chỉ huyết, hoạt huyết, khứ ứ.

Bài thuốc: Dùng bài:Hoạt Huyết Địa Hoàng Thang gia giảm

		Sinh địa	20	Qui đầu	12	Xích thược	12
Địa du	12	Hòe hoa	12	Kinh giới	12

Sắc uống (Tân Biên Trung Y Học Khái Yếu).

Bài thuốc: Tứ Vật Đào Hồng Thang gia giảm:

		Sinh địa	12	Bạch thược	12	Trắc bách diệp	12
Ma nhân	12	Qui đầu	12	Xuyên khung	8	Hồng hoa	8
Đào nhân	8	Hòe hoa	8	Đại hoàng	4

Sắc uống (Tân Biên Trung Y Học Khái Yếu).

2. Trĩ ngoại bị viêm nhiễm (trĩ  Thấp Nhiệt):

Triệu chứng: Vùng hậu môn sưng đỏ, đau, trĩ bị sưng to, đau, táo bón, nước tiểu đỏ.

Pháp trị: Thanh nhiệt, lợi thấp, hoạt huyết, chỉ thống.

Bài thuốc: Dùng bài: Hòe Hoa Tán gia vị:

		Hòe hoa	12	Trắc bách diệp	12	Địa du	12
Chi tử	12	Kinh giới	12	Ngân hoa	16	Chỉ sác	8
Xích thược	8	Cam thảo	4

Sắc uống (Tân Biên Trung Y Học Khái Yếu).

Bài thuốc: Chỉ Thống Thang gia giảm:

		Hoàng bá	12	Hoàng liên	12	Xích thược	12
Trạch tả	12	Sinh địa	16	Đào nhân	8	Qui đầu	8
Đại hoàng	8

Sắc uống (Tân Biên Trung Y Học Khái Yếu).

3- Trĩ Lâu Ngày Gây Thiếu Máu Nơi Người Lớn Tuổi (Thể Khí Huyết Đều Hư):

Triệu chứng:  Tiêu ra máu lâu ngày, chóng mặt, hoa mắt, ù tai, sắc mặt trắng, rêu lưỡi trắng mỏng, người mệt mỏi, hơi thở ngắn, tự ra mồ hôi, mạch Trầm Tế.

Pháp trị: Bổ khí huyết, thăng đề, chỉ huyết.

+ Do Tỳ dương hạ hãm:

Bài thuốc: Bổ Trung Ích Khí bội Thăng ma hoặc Cử Nguyên Tiễn.

Bổ trung ích khí		Đẳng sâm	16	Hoàng kỳ	20	Chích thảo	4
Thăng ma	4-6	Qui đầu	12	Sài hồ	6-10	Bạch truật	12
Trần Bì	4-6

+ Do Tỳ âm hư:

Bài thuốc: Bổ Trung Ích Khí Thang.

+ Do Trung khí hư hàn:

Bài thuốc: Ngũ Quân Tử Thang, Ôn Vị Ẩm thêm Thăng ma, Ngũ vị tử.

+ Do Can Thận hư hàn:

Bài thuốc: Đại Bổ Nguyên Tiễn, Lý Âm Tiễn.

Đại bổ nguyên tiễn		Nhân sâm	12	Hoài sơn	8	Thục địa	20
Đỗ Trọng	8	Kỉ tử	8	Qui đầu	8	Sơn thù	4
Trích thảo	4

4. Tham khảo:
Thuốc Nam chữa bệnh trĩ

+ Bài thuốc: Lá Thiên lý 100g, Muối ăn 05g. hái lá Thiên lý non và lá bánh tẻ, rửa sạch, giã nhỏ với muối, thêm chừng 30ml nước cất, lọc qua vải gạc. Dùng nước này tẩm vào bông đắp chỗ dom lòi ra đã được rửa sạch bằng thuốc tím. Băng lại như đóng khố. Ngày làm 1-2 lần. Trong vòng 3-4 ngày thường khỏi (Những Cây Thuốc Và Vị Thuốc Việt Nam).

+ Bài thuốc: Lá La tươi, ngắt bỏ cuống và gân, giã nát, sao nóng, rịt vào sau khi đã rửa sạch chỗ dom lòi. Có thể để nguyên lá, úp vào dom hoặc nướng cháy lá, vo lại, cho vào hậu môn. Nên làm buổi tối trước khi đi ngủ để tránh đi lại. Thường khỏi rất nhanh, đi lại bình thường, 2-3 năm không thấy tái phát. Có người lòi dom 4-5cm cũng khỏi (Những Cây Thuốc Và Vị Thuốc Việt Nam).

(Theo Lương yNguyễn Hữu Toàn)

Để tìm hiểu thêm các bạn có thể vào trang http://www.thaythuoccuaban.com. Tại đây bạn có thể nói chuyện, tâm sự và nhận được sự tư vấn trực tiếp của Lương y Quốc gia Nguyễn Hữu Toàn. Bạn có thể hoàn toàn yên tâm khi được Lương y Nguyễn Hữu Toàn bắt bệnh và chữa trị khỏi bệnh trĩ chỉ khoảng 8-12 tuần sử dụng thuốc. Các bệnh nhân ở xa sẽ được chuyển thuốc đến tận nơi, theo địa chỉ bệnh nhân cụ thể. Nếu bạn có thắc mắc về sức khỏe của mình, bạn có thể vào trang http://www.thaythuoccuaban.com/benhan.asp kể bệnh để nhận được sự tư vấn của Lương y
Phòng khám đông y Nguyễn Hữu Toàn - Lô 22 - Lê Hồng Phong - Ngô Quyền - Hải Phòng
ĐT: 0313 722083 - 031.3246181